Çömlekçiler Atlı Turizm

Atların Gölgesinde  (Ersin Toker )
Bir hafta sonunda yüzümüze renk geldi. Kırlar, gamsız bakışlı alaca inekler çıkardı yolumuza; çıplak ve kahverengi koşturan, boyunları mavi boncuklu atlara bindik ve onları çok sevdik.
Daday'a indiğimizde sabahın yedisiydi. Gece yolculuğunun üstümüze yapıştırdığı mahmurluk, sonbahar sabahlarına özgü ürpertici serinlikle uçup gitti. Levent henüz marketi açmamış, yan taraftaki kahveci karşıladı bizi: "Çömlekçiler'e mi geldiniz? Buyrun içerde bekleyin." Yüksek tavanı, geniş pencereleri, yanmasa da tam orta yerde çevresine tatlı bir sıcaklıkla gülümseyen heybetli sobası ile insanı hemen sarıveren bu kasaba kahvesinin yola bakan penceresi önündeki yeşil çuhalı bir masayı seçtik. Sabah çayı henüz demlenmek üzere. Kapı önünde, genç annesiyle oynaşan bir yavru köpeğin sevinçli mırıltıları. Gelirken yolda da dikkatimi çekti, buradaki sokak köpekleri çok güzel, her birinin ayrı bir sevecenliği, ayrı bir karakteri var. Çaylardan önce Levent görünüyor kapıda, halimizden bizi tanıyor. "Hoşgeldiniz, ekmekleri alayım, hemen yola çıkarız" diyor, ama önce market açılacak! Taze demlenmiş sabah çayları tam bu sırada geliyor masaya. Masmavi gökyüzüne doğru yükselmeye başlayan güneşin ilk ışıkları, karşımızdaki pencereden bir huzme şeklinde süzülerek, bardaktaki çayın buğusuna karışıyor. 
Yeşillikler arasında kıvrılarak ilerleyen asfalt yol, Kastamonu'nun ilçesi Daday'ı önce Eflani, sonra da Safranbolu'ya bağlıyor. Sonbaharı ilk önce yol boyundaki kavaklar yakalamış, çamlar diri ve yeşil, yaprakları kızarmış küçük ağaçların parıltısı ise göz kamaştırıcı. 8. km'ye yaklaşırken sağa ayrılan yoldan küçük bir tepeyi aşınca Çömlekçiler'i karşımızda buluverdik. Kavakların gölgelediği bir duvarla çevrili olan yemyeşil bir alanda, birbirine dik gelen iki kenarda bağımsız iki blok halinde sıralanmış odalar; ortaya yakın bir yerde mutfak; onun karşısına gelen kenarda kapalı restoran, verandası, alabalık havuzu; ağaç çitlerle çevrilmiş manej; mutfağa yakın yeşil alanda piknik tipi ağaç masalar, bir telefon kulübesi, bir köşede parmaklıklar arasında şimdilik korumada tutulan ceylan, çimlerin üzerinde miskin miskin dolaşan sevimli iki kangal yavrusu... 
Bir hafta sonu sabahın sekizinde Çömlekçiler Köyü Atlı Turizm Merkezi'ndeyiz. Atlar görünürde yok. Levent bizi bırakıp Daday'a dönüyor. Artık bizimle Bülent ilgilenecek. Eşi Tevhide ve on beş yaşındaki çocukları Barış'la burada yaşıyorlar. Kardeşi Levent'e günlük siparişleri verip, onu yolcu ediyor. Çantaları bırakmak üzere odamıza girerken, yandaki odanın penceresinde tanıdık bir yüz, House Beautiful Dergisi'nin yazıişleri müdürü Ebru, bizi selamlıyor. Üç-dört günlük bir tatil için burasını seçmişler, erken uyandığına göre halinden memnun olmalı.
İster köy deyin, ister çevredeki yeşilliğe bakıp yayla deyin, sessizliğin ortasındadoğayla baş başa açık havada önünüze sunulan kahvaltı buranın şanına uygun. 
Tevhide'nin kendi ineklerinden akşam sağdığı katıksız, pastörize edilmemiş süt, tereyağı, peynir, bal, çevreden toplanmış böğürtlenlerden yapılmış reçel, zeytin, yumurta ve akşam ateşinden kalmış közün üzerinde kızartılan ev ekmeği... İyi bir hafta sonu tatili için en iyi başlangıç, işte bu kahvaltı! 
Kahvaltıdan sonra yakın çevre yürüyüşü var. Hemen üst taraftaki evlerden ancak birkaçında oturuluyor. Bu yapılar, altları ahır ya da depo olarak kullanılan özgün Kastamonu mimarisine sahip; genellikle geniş bir sofaya açılan dört geniş odadan oluşuyor, tuvalet ve mutfak yan tarafta ahşap bir çıkma şeklinde. Dış yüzeyleri beyaz badanalı bu evlerle birlikte, Doğu Karadeniz'deki yayla evlerine benzeyen, tamamı birbirine geçmeli ağaçlardan oluşan, penceresiz yapılar dikkati çekiyor. Bunlar ahır ya da samanlık olarak kullanılıyor. Beş yüz metre kadar ilerde, yüksekte görülen yukarı mahalleye doğru yolumuza devam ediyoruz. İki tarafta uzayan, çitlerle çevrili meralarda, yola yakın yerlerde inekler, daha aşağılarda ise atlar yayılıyor. 
İri memeli alacalı renkli cins inekler çok sağlıklı görünüyor, her biri günde iki sağımla otuz litre süt veriyormuş. Renkleri kırmızı ile kahverengi arasında gidip gelen çıplak atlar, yelelerini savurarak dolaşırken başıboşluğun tadını çıkarıyor. Onları; yemyeşil çayırları, artık yağmurları ve tohumları bekleyen sürülmüş kırmızı topraklı tarlaları, doğaya hasret gözlerimize doldurarak, yol kenarlarındaki ağaççıklardan sarı ve kırmızı renkli alıçlar toplayarak, evlerin arasına giriyoruz. Solda, bahçesine yonca ekilmiş evin yan duvarı, mükemmel bir doğal dekorasyon örneğinde, boydan boya istiflenmiş odunlarla kaplı; önünde bir elektrik direği, lambasının anahtarı üzerinde; onun altında mandıraya gidecek süt güğümlerinin bırakıldığı biraz yüksekçe tahtadan bir raf, arabadan inmeden rahatça alınabilsin diye. Karşıda bir evin damında kiremitleri aktaran yaşlı bir kadınla erkek, kış hazırlığına başlamışlar bile. Yolun karşısındaki çitleri atlayarak evlerin arkasında kaybolan Mustafa, uzaktan ısrarla el sallayarak bizi çağırıyor. Mahallenin bu en güzel evi Veliye Teyze'nin. Oğulları dışarı gidince yanlarına almak istemişler ama o, hiç olmazsa yaz aylarında evini yalnız bırakmaya kıyamamış. Kendisi gibi yalnız olan komşusu Aliye Teyze ise onun can yoldaşı. Bu yalnız köyün iki yalnız kadını, insan sohbetine susamış bir heyecanla bizi konuk ediyorlar. Evi gezip, sonra bahçede otların üzerine seriliveren yaygıya oturuyoruz, çaylar demleniyor. Sonra, ilerdeki Nergis Mahallesi'ne doğru yürüyoruz. Az önce konuştuğumuz köylüye göre bir sigara içimlik yol, yani on dakika. Ama bize daha uzun geliyorsa da biraz sonra bu yürüyüş, yol kıyısındaki ağaççıkların sunduğu böğürtlen ve çeşit çeşit armutlardan oluşan bir ziyafete dönüşüyor. Nergis, ormanın kıyıcığına neredeyse tek sıralı evlerden kurulmuş bir mahalle. Arı kovanlarıyla başlayan evler, beyaz bir atın gezindiği geniş bir çayırla sona eriyor. En ilginci de aralarında herhangi bir kan bağı olmamasına karşın, birkaç içgüveyinin dışında burada herkesin soyadı Nergis.
Saat 14.00 civarında çiftliğe dönüyoruz, yorgunuz ve karnımız aç. Tevhide, bize etli ekmek yerine mantarlı ekmek hazırlamış, yanında da ayran. Doğadan toplanmış mantarlar ince ince doğranarak; soğan, yumurta ve her türlü bahar karışımıyla birlikte kavrulup yufkanın içine konuyor ve sacda çevriliyor, yani bir tür gözleme. Yemekte, Bülent ile Levent'in babası Nedim Bıyıklı da var. Daday'da uzunca süre Belediye Başkanlığı yapmış. Bu çiftlik de onun girişimleriyle kurulmuş. 
Yıllar önce buraya gelen "Alman"ın kurduğu bu at çiftliğine hep yabancı gruplar gelmiş. Onlar bırakıp gidince Nedim Bıyıklı'nın Ankara'da büyümüş çocukları bu işe el atmışlar. Sonraları Levent, Daday'daki marketi üstlenmiş, Bülent ve köyde yetişen eşi Tevhide'ye de çiftliğin bakımı kalmış. 
Sohbetten sonra, duş alıp biraz dinlenmek üzere Nil'le odamıza çekiliyoruz. Banyolarda elektrikli termosifon var, yataklar da gerçekten çok rahat. Bir süre sonra dışardan gelen seslerle uyanıyorum. Pencereden bahçede dolaşan atlar görünüyor, giyinip çıkıyorum. Boyunlarına dizgin, sırtlarına eyer vurulmuş atlar ne denli sakinlerse, binici adayları o denli heyecanlı. Mustafa, daha önceden deneyimliymiş. "Leyla"yı bir o yana bir bu yana koşturup duruyor. Yaşar, "Şekerkız"ın üstünde temkinli adımlarla geziniyor. Ebru'ya en sakin at olan "Afacan"ı vermişler. Dizginler Ebru'nun elinde ama iktidar "Afacan"da, o isterse yürüyor, istemezse duruyor. Bu hayvanlar yerli ırk ama binek atı olarak yetiştirilmişler. Bülent'te ise saf kan arap atı olan "Nazmiş" var. Biraz sonra Ebru'nun dışındakiler çiftlikten dışarı çıkıp gölet yönüne doğru uzaklaşıyorlar.
Akşam yemeğinde mangalda tavuk ve köfte var, açık havada ise iştahın sınırı yok. Yemeğin sonuna doğru içkilerini eline alan, yakılan ateşin çevresine toplanıyor. Gruba Ankara'dan gelen Beril ve Gizem de katıldı. Akşamları epeyce serinleyen hava, ateşin sıcaklığıyla ılınıyor. Ateşin odunu, sohbetin demi türkülerle yenileniyor. Sonra akşam yemeğinden kalan, sarımsak katılmış patates çorbası ile gecenin sonu geliyor. Yarın için programımız hazır: Yaylada piknik, yani mangalda sucuk ve ekmek. Nasıl gideceğimize yarın sabah karar vereceğiz.
Sabah, kahvaltı masasında toplanıyoruz. İki sevimli kangal yavrusu sürekli ayaklarımız arasında. Birinin adı "Cesur", ötekinin adı yok. Kendimize iş çıkarıp ad arıyoruz. Birkaç öneri ortaya atılsa da bu konuda en ısrarlı olan Nil'in "Efe"si kabul görüyor. Dünkü katılımlarla birlikte yaylaya çıkacakların sayısı artınca minibüs mü kiralasak diye düşünürken, Bülent, "ben sizi traktörle götüreyim" deyince sorun çözülüveriyor (aslında iyi biniciler yaylaya atla çıkıyorlar). Ancak, Bülent'in hayvanlarla olan işlerini bitirmesi ve Daday'dan sipariş edilen sucukların gelmesi için biraz beklemek gerekecek. Böylece masa tenisine ve ceylana ilgi göstermeye de zaman kalıyor.
Traktörün römorkuna atılan iki yatak üzerine karşılıklı sıralandık. Tevhide ve Barış da bizimle geliyor. Orman yolunda yolculuk oldukça sarsıntılı. Yol kenarındaki pek çok ağaç orman idaresi tarafından kesilmiş, sağımız solumuz tomruklarla dolu, hatta bunlardan biri yolu kapamış. Er kişiler hemen aşağı atlayıp yolu açıyor. Burada kovan şeklindeki dev karınca yuvaları epeyce fazla. Başlangıçta karaçamların göründüğü ormanda su kaynakları epeyce kısıtlı. Hemen hemen yolun yarısı sayılan Türklük mevkiinde mola veriyoruz. Biraz aşağıda tahta oluktan akan bir su kaynağı var. Önündeki yalak, hayvanlar için. 4-5 km sonra vardığımız geniş çayır da mola için uygun. Büyük bir ağacın gölgesinde çayırlara sırtüstü uzanıyoruz. Gökyüzünde küçük bir beyaz bulut dolaşıyor, ortalık çok sessiz. Tevhide, kızlarla birlikte mantar toplamak üzere kaybolduğu ağaçların arasından görünüyor, epeyce mantar bulmuş. Mustafa çiçek, böcek fotoğrafı çekeceğim derken aşağılara doğru uzaklaşmış, yola devam etmek için onu bekliyoruz. Yaşar'ın seslenişi ormanda uzun uzun yankılanıyor. Bu herkesin hoşuna gidince çoğalan yankılar, Mustafa'yı koşarak getirtiyor. Biraz sonra da konaklayacağımız yaylaya giriyoruz. Bulunduğumuz yerde orman, daha canlı ve yeşil, karaçamların yerini de sarıçam, meşe, köknar ve kayınlar aldı, yer yer dağ kavakları görülüyor. Yayla deyince aklımıza hep geniş çayırlar geliyor, oysa burası koyu yeşil ağaçların arasında dere yatağı gibi uzanan bir düzlük, ilerdeki küçük yamacın önünde ağaçtan yapılmış bir oluktan su akıyor. Bu yüzden olmalı, adı Halaçoluğu Yaylası. Bizden önce gelen ormancılar, piknik için burayı seçmişler, ellerindeki naylon torbalarla dağıldıkları çamların arasında mantar toplamaktalar. Bu işe en çok Tevhide hayıflanıyor. Buz gibi sudan içtikten sonra biz de üst taraftaki düzlüğe çıkıp, bir çamın gölgesine yerleşiyoruz. Bazı ağaçları çeviren farklı küçük bitkilerin oluşturduğu çemberler ilginç görüntüler oluşturmuş. Bülent mangalı yakarken, Tevhide mantar toplamaya doyamıyor. Mantar çok ama o, özellikle mangalda ızgara yapmak için "kanlıca" mantarı arıyor, bulduğu "koç" ve "teltel" türlerini ise daha sonra sote yaparak bize tattıracak. Mangalın közü tamam; önce sucuklar ekmek arası ediliyor, sonra da mantarlar. Bizim bildiğimiz kültür mantarlarının tadı, oysa bu doğal mantarlar gerçekten nefis, insanın ağzında et yoğunluğu bırakıyor. Ancak bol miktarda zehirli mantar da bulunduğundan, mutlaka anlayan birinin toplaması gerekiyor. Karnımız doyduktan sonra Kapı dene n zirveye doğru yürüyüşe başlıyoruz. Hafta sonunda trekking yapmaya kilitlenmiş olan Beril ve Gizem, gruptan önce gidip geliyor ve çiftliğe yürüyerek dönmek üzere yola koyuluyorlar. Tepede, kapıya benzer herhangi bir şey yok, ancak 1500 metre yükseklikte, batı ve doğu yönüne doğru ormanların, geniş çayırların üzerinden birbirlerini arkalayarak yükselen dağların, akşamüstü pusları arasında zaman zaman gizlenerek yarattıkları manzara olağanüstü. Ilgazları arkamıza alarak yüzümüzü batıya çeviriyoruz. Güneş, gri-beyaz bir bulut kümesinin arkasından önümüzde uzanıp giden dağların denizini, derin huzmelerle aydınlatıyor. Biraz ilerde altımızda, ormanın yerini genişçe bir düzlüğe bıraktığı yamaçta 5-6 haneli bir köy var. Kentten gelip, buraya yerleşmenin fantezisi içinde evleri paylaşıp, gürüldeyerek yağmur getiren bulutlara yakalanmamak için dönüş yoluna koyuluyoruz. 
Traktörle bir saatlik yolculuk sonunda çiftlikteyiz, kızlar henüz dönmemiş, hava kararmak üzere. Kayboldukları endişesine kapılıyoruz. Ama içimizde bu konuda en organize olan Barış. Sonradan öğrendiğimize göre bir iki yere haber salıp adam ayarlamış, el fenerlerini de unutmamış. Ama, yanlışlıkla başka bir yola sapan kızlar, aşağıdan gölet yönünden biraz geç de olsa çiftliğe dönünce bunlara gerek kalmıyor.
Akşam yemeğinden sonra bütün ışıklar söndürüldü, yine ateşin başındayız. Sohbetin bıçak gibi kesilip yerini suskunluğa bıraktığı bir anda, gecenin serinliğine doğru yayılan sıcaklıkla gevşeyerek arkama yaslanıyorum, ellerim başımın arkasında, karanlıkta yükselip giden alevleri izleyerek gökyüzüne, onun yıldızlarına ulaşıyorum. Yarın biz kente dönüyoruz. Bu, doğanın rengi yüzlerine vurmuş candan insanlar; karaçamdan dağ kavaklarına binbir gizemle uzanan ormanlar; üzerinde bazen yalınayak koştuğum, bazen sırtüstü uzandığım geniş çayırlar; yalnız kalmış beyaz yüzlü evler, birbirine geçme ağaçtan penceresiz ahır ve samanlıklar; suyu azalsa da kendini göstere göstere atlayan balıkları ile şenlenen gölet; yürüyüşleri renklendiren, yorgunlukları unutturan yol boyu tadımlıkları sarı ve kırmızı alıçlar, kuşburnular, böğürtlenler, armutlar; memeleri süt yüklü, gamsız bakışlı alaca inekler; çayırlarda çıplak ve kahverengi koşturan, binicisine hoyrat davranmayan, yemek yerken arkanızdan gelip başıyla hafifçe sırtınıza dokunuveren, savruk yeleli, boyunları mavi boncuklu bu atlar ve şu anda, şimdi, gökyüzünde parıldayan yıldızlara takılı kalmış gözlerimiz ve akıllarımız ve bir yanımız hep burada kalacak.
Ersin Toker

                               ÇÖMLEKÇİLER  KÖYÜ   (Fadile Paksoy Baygül)

 
Meşenin, ardıcın, söğüdün salkımının, çamın kızılının, karasının arasından geçilerek ulaşılıyor Ballıdağ eteklerindeki Çömlekçiler köyüne... Halk arasında “Çölmeçler” diye bilinen köyün en önemli özelliği, uluslararası atlı turizm merkezine sahip olması.
Atları, “insandan sonra insana en yakın varlık” olarak nitelendiren Nedim Bıyıklı, bundan yaklaşık on beş yıl önce bir at çiftliği kurar, doğup büyüdüğü Kastamonu'nun Çömlekçiler köyünde. Hem de bir iddia üzerine. Yıllar önce, Dadaylılar Bartın'da bir at yarışına katılırlar; dokuz atın katıldığı yarışta dokuzuncu olunca, utançlarından ne yapacaklarını bilemezler, ama içlerinden “Gelecek yıl görüşürüz,” derler.
Hemen ertesi yıl, 30 Ağustos Zafer Bayramı'nda, Atatürk'ün Kastamonu'yu ziyareti dolayısıyla geleneksel olarak düzenlenen at yarışlarına hazırlanır Dadaylılar. Hem de öyle bir yarış ki, 3 bin nüfuslu ilçede 18 bin bilet satılır Daday Kelebek Çayırı'nda gerçekleşecek yarış için. Nedim Bey'in atlarının da dereceye girdiği yarışa Almanya'dan bile katılanlar olur.İşte bu yarış sırasında, eşi Alman olan bir Türkle tanışır Nedim Bıyıklı ve Çömlekçiler köyündeki atlı turizm serüveni de böylece başlamış olur. Önce bir atlı turizm işletmecisi olan Alman Karl Hans Brober gelir köye. Ardından da 22 ülkeden yüzlerce turist. Bir “at sevdalısı” olan dönemin Daday Belediye Başkanı Bıyıklı, Çömlekçiler'deki biniciliğe uygun arazisini, evlerini, ahır ve atlarını ilk beş yıl ücretsiz olarak Alman işletmeciye verir.
İlk yıllarda köy insanının şaşkın bakışları altında ata binen sarışın Alman turistler, restore edilen köy evlerinde konaklar, Taşçılar Göleti'nin serin sularını aşarak bütün gün yaylada ata biner, çiftliğe döndüklerinde ise etli ekmek yiyip, yayık ayranı içerek dinlenirlermiş... Ta ki, Nedim Bıyıklı ile Brober arasındaki anlaşma sona erinceye kadar. Brober ülkesine dönmüş. Sonrasında Nedim Bıyıklı eşi, kızı, oğlu, gelini ve torunu Barış'la var gücüyle çalışmaya başlamış. 
Büyükbabasının her yaptığını adım adım izleyen küçük Barış, Nedim Bıyıklı'nın çiftlikteki en büyük yardımcısı. Atların hepsiyle arası çok iyi Barış'ın. “Atlarımızın hemen hemen hepsi yerli. Bir tane büyük atımız var, Arap atı. Bir de büyükbabamın atı var. O da yarış atı. Ben beş yaşından beri ata binebiliyorum. Misafirlere rehberlik de edebiliyorum. En çok da Kiraz ablamla birlikte biniyoruz ata.”Barış'ın Kiraz ablam diye söz ettiği Kiraz Özdoğan henüz 16 yaşında ve Çömlekçiler Atlı Turizm Merkezi'nin müdavimlerinden. Kiraz, arkeolog olan annesinin bir yüzey araştırması sırasında keşfettiği Çömlekçiler köyüne, dört yıldır her yaz geliyor.

Köye gelme nedenini atlar, temiz hava ve sessizlik olarak özetleyen Kiraz, burada ata binmeyi öğrendiğini, eşsiz dağ havasında doğal besinlerle beslenmenin, kitap okumanın, atla yürüyüş yapmanın, pinpon oynamanın kendisini dinlendirdiğini söylüyorAtlı turizmi Kastamonu'ya yerleştirmek için seferber olan Nedim Bıyıklı'nın anlattığına göre, at çiftliği hakkında yerel ve ulusal basında çeşitli yazılar yer almış. Durum böyle olunca da Atlı Turizm Merkezi turistlerin büyük ilgisini çekmiş. Doktorlar, akademisyenler, işadamları, kısaca her meslekten ve yaştan doğa ve at düşkünü buraya geliyor.

Bıyıklı, “Çok sık ağırladığımız konuklarımız var. Nasıl gelmesinler ki?” diyor, “Temiz hava, yayla ve gölette atlı yürüyüşler, pınarbaşında mağara ziyaretleri, etli ekmekler, halis tereyağlar, yoğurtlar, sütler ve akşamları mangal partileri...” Birkaç yıl öncesine kadar günde iki kez, atla bütün ilçeyi dolaşan Bıyıklı'nın at yarışlarına da büyük ilgisi var. Şimdiye dek katıldığı yarışlardan çoğunlukla birincilikle ayrılan Nedim Bey'in 19 kupası bulunuyor. Çiftlikteki atları göstererek konuşmasına devam ediyor: “Bakın şu Layda, benim atımdır. Azerbaycan kökenlidir. Layda, rahvan attır ve asla dört nala koşmaz. Layda'yı ne kadar da sıkıştırsanız, yürüyüşünü bozmaz. Şuradaki Nazmiş safkan Arap'tır, Veliefendi'de koşmuşluğu vardır. Diğerleri de Leyla ve Cici; bakın Cesur da orada.”
Bıyıklı, at binmenin yararlarına değinmeden de edemiyor: “Ata binmek çok yararlıdır, insanın vücudunun her yanı antrenman yapmış olur. Ata binenin iştahı açılır, ama kilo almaz. Atla, burada istediğiniz yere gidebilirsiniz. Mesela buradaki yaylaya yürüyerek gitmek mümkün değil, ama ben atımla bir saatte orada olabilirim.”
Çömlekçiler, Daday ilçesine 7, Kastamonu'ya ise 37 kilometre uzaklıkta. Kastamonu'dan Daday'a, oradan da köye her gün belirli aralıklarla ulaşım yapılıyor.
İnsanlara en yakın varlık olan atlarla geçireceğiniz bu tatilin, diğerlerine hiç benzemediğini göreceksiniz.   
 Fadile Paksoy Baygül
 

 
 
Doludizgin bir gezi
Eşsiz bir doğa, tertemiz hava, atlar ve siz... Durmayın; dizginleri boşaltın ve kendinizi doğaya, yoldaşınız atlara teslim edin...
“ At beni tanıdı mı?” Sorunun sahibi, minik elleriyle atın dizginini sımsıkı kavrarken, bir yandan da yelesini okşamaya çalışan küçük Umut. Henüz beş yaşında. Onunla sabah boş manejin yanında karşılaştığımızda ilk sözü “Senin uykun bitti mi?” oldu. Olumlu cevabı alınca da devam etti: “Afacan’ın da uykusu bitmiştir. Onun yemeğini vermeye gidelim mi?” Birlikte ahırlara gidip Afacan’a yem verdik. Atlardan sonra biz de köy ürünlerinden oluşan ballı, sütlü, kaymaklı sabah kahvaltımızı yaptık. Maneje gelen atlarla buluşunca, küçük Umut’un ilk işi binicilik eğitmeni Bülent abisinin yardımıyla Afacan’a binmek oldu. Biner binmez de “At beni tanıdı mı?” sorusu geldi. “Atlar bütün çocukları tanır” dedik, ama beş yaşın sınır tanımaz soruları Atlı Turizm Merkezi’ndeki binicilik eğitimi süresince devam etti.
 
 
TÜRKLERDE ATIN YERİ AYRI
Kastamonu’nun en eski ilçelerinden biri olan Daday’ın Çömlekçiler köyündeki Atlı Turizm Merkezi, at sevgisinin ve atın Anadolu’daki özel konumu ve değerinden doğmuş. Atın Türk kültüründeki önemi sürüyor. Anadolu’da hâlâ gelinler ata biner, damatlar at sırtında kız istemeye gider. Sünnet çocukları, erkekliğin yeni sayfasına at sırtında geçerler. Ve zorlu coğrafyalarda at, hem doğanın yükünü sırtlar hem de yoldaşlık eder.
Elbette at sevgisi sadece Türklere mahsus değil. Atlı Turizm Merkezi’nin bugüne kadar 30 ülkeden pek çok atçılık tutkununa ev sahipliği yapmış olması bunu gösteriyor. Biniciliğe uygun doğası sayesinde kısa zamanda dünyaya adını duyuran merkez, 15 yıl önce açılmış. Daday’ın eski Belediye Başkanı Nedim Bıyıklı’nın, Daday’da düzenlenen at yarışlarında tanıştığı Türk-Alman çifte çiftlik ve ahırlarını ücretsiz tahsis etmesiyle...
 
 
İlk misafirler de Almanlar olmuş. Bugün de Alman turistler hem atlı turlar, hem de özellikle kışın yapılan yaban domuzu av partilerinin müdavimleri arasında. Atlı turizmin seneye Çömlekçiler köyünün yanı sıra Avrupa’nın en eski doğal ormanlarının yer aldığı komşu Küre Dağları’nda da başlayacak olması, atseverleri mutlu edecek gözüküyor.

DOĞANIN VE KÖYLÜNÜN CÖMERTLİĞİ
Atlı turların yapıldığı Küre ile Ilgaz dağları arasında kalan bölgenin ormanları binbir renkle bezeli. Orman eteklerindeki yapraklı ve maki türleri, yükseklere doğru yerlerini yapraklı ve iğnelilere bırakıyor. Ormanların hakimi köknar, meşe, kayın ve çam... Söğüt, kavak ve ceviz ayrı bir renk katıyor. Ama bu coğrafyada dolaşmanın bambaşka bir keyfi de var. Doğası gibi, köylüleri de misafirperver ve cömert. Katılacağınız turlarda, tatlı eğimli arazilerde dilediğinizce at sürebilir, canınızın çektiği meyveleri yiyebilirsiniz.
 
 
 
YAYLADA AT SAFARİSİ
Rotamız bazen uzun boylu kavakların gölgelediği daracık yollarda, bazen kıvrım büklüm tozlu patikalarda geçiyor. Çömlekçiler, Nergis, Akpınar ve diğer köylerde Osmanlı dönemi sivil mimarinin örneklerine rastlıyoruz. Ahşap evler ve ambarlar, doğaya uyumlu yapıları ile bu güzel manzaraya renk katıyor. İnsanoğlunun en eski dostu ve yoldaşı atlarla köylerde, tarlalarda gönlünüzce dolaşabilirsiniz. İsterseniz yaylada düzenlenen atlı safarilere katılabilir ya da rotanızın üzerindeki Taşçılar göletinde sazan balığı avlayabilirsiniz. Çiftlikte yöresel atlarla iki saatlik turlar, yaylada atlı safarilerin yanı sıra, yeni başlayanlar için binicilik eğitimi de veriliyor. Ama avarelik de serbest. Kendi rotanızda uzun kır veya göl kenarı yürüyüşleri yapabilir, hamakta doğanın tadını çıkarabilirsiniz. Tavsiyemiz yemekleri kaçırmamanız.
 

Yöreye özgü etli ekmek ve ayran, günün yorgunluğunu alacak lezzette. Kıyma, soğan ve baharatların, elde açılmış ince hamur içinde, sacda pişirilmesi ile yapılan etli ekmeğin tadına doyamayacaksınız.
DADAY’I ES GEÇMEYİN
Sekiz kilometre mesafedeki ilçe merkezi Daday’ı görmeden ayrılmayın buradan. Daday’da Osmanlı sivil mimarisinin özgün örneklerini bulacaksınız. Ağırbaşlı, sade ve gösterişten uzak kültürün mimari örnekleri kasabanın her yanında görülebilir. Atatürk, 1925’de Şapka ve Kıyafet İnkılâbı dolayısıyla Kastamonu’ya geldiğinde Daday’ı da ziyaret etmiş. Atatürk’ü konuk etmenin onurunu yaşamış olan
Köpekçi Konağı’nın da ayrı bir önemi var. Restorasyonu
devam eden konağı görmek isterseniz, Kaymakamlık’tan izin ve yardım alabilirsiniz. Daday molanızda etli ekmeğin, mantarlı, yoğurtlu veya çökelekli ekmeğe yapılmış çeşitlerini de deneyebilirsiniz.

 
 
Sizce böyle bir gezide dizginler kimin elinde? Çömlekçiler köyüne gidenin mi, yoksa insanı oraya çeken büyünün mü?

YAZI - FOTO: ÖZNUR HEPŞERBETÇİLER
 

 
Bize ulaşmak için Levent BIYIKLI'yı arayabilirsiniz.
0366 6161097
0544 6161097